Gruppal ile Tatile kn
 
Makaleler
Türkçe English
Avrupa Birliği ve AR-GE
11 Ocak 2004

2004, Avrupa Birliği (AB) ile ilişkilerimiz için çok kritik bir yıl olacak. AB ülkemizde daha çok ekonomik ve siyasal boyutu ile ele alınmaktadır. Bilişim (BT) sektöründe çalışan bir kişi olarak AB’ye daha farklı bir yönden yaklaşmak istiyorum.

Avrupa Birliği Komisyonu, 2010 yılı itibariyle Avrupa ekonomisinin bilgiye dayalı ve dünyanın en rekabetçi ekonomisi haline getirilebilmesi için 2000 ilkbaharında Lizbon’da bir dizi karar aldı. Alınan kararlar arasında 2010 yılı itibariyle AB üyesi ülkelerde AR-GE faaliyetlerine ayrılan payın milli gelirin %3’üne yükseltilerek ABD ve Japonya’nın önüne geçilmesi de bulunmaktadır. Bu oran hali hazırda Japonya’da %3, ABD’de %2.6, AB ülkelerinde %1.9’dur. Türkiye’de ise %0.6 civarındadır.

Bilindiği gibi 4 yılda bir yenilenen AB Çerçeve Programları’nın sonuncusu olan 6. Çerçeve Programı 17.5 Milyar Euro bütçe ve yeni finansal enstrümanlar ile donatılarak AR-GE çalışmalarını desteklemek amacıyla 2002 sonunda başlatılmış ve Türkiye de AB üyesi olmamasına rağmen üzerine düşen katkı payını (260 Milyon Euro) ödeyerek programa direkt katılma hakkı elde etmiştir.

Avrupa Birliği Komisyonu’na bağlı IST-AG çalışma grubu tarafından Eylül 2003’te bir rapor yayınlandı. Bu raporda, Avrupa Bilişim Sektöründe yürütülmekte olan AR-GE faaliyetlerinin etkisinin arttırılarak, ekonomik ve toplumsal fayda sağlayacak geçişlerin kolaylaştırılması üzerine çeşitli tavsiyeler ve stratejik değerlendirmeler bulunmaktadır.

Aşağıda, Lizbon 2000 stratejisini destekleyen bu rapordan sizler için derlediğim satır başları yer almaktadır:

Teknoloji ve iş süreçlerindeki karmaşıklıkların sistem seviyesinde çözümlenmesi gerekmektedir:

BT sektöründeki yenilikler için global bazda rekabet edilmektedir. AR-GE çalışmaları ve sonuçlarına erişim dünya geneline yayılmıştır. Rekabet avantajı sadece teknik alanda yapılacak yenilikler ile değil, bu yeniliklerin kullanılarak katma değeri yüksek uygulamaların, ürünlerin ve servislerin geliştirilebileceği yeni sistemlerin oluşturulması ile sağlanacaktır. Avrupa AR-GE faaliyetlerinin en büyük zaafı teknik tarafta elde edilen gelişmelerin uygulama tarafına entegre bir şekilde aktarılamaması ve bunun sonucunda oluşan boşluklardır.

BT alanı ile diğer araştırma alanları karşılaştırıldığında BT alanında teknoloji benimseme sürecinin çok daha kısa olduğunu görülmektedir. Bu durum, değer zincirlerin özümsenmesi açısından ilave zorluklar getirmektedir. İş süreçlerinin teknolojik yenilikler ve AR-GE çalışmaları ile daha sistematik bir şekilde entegre edilmesini gerektirmektedir.

Açık sistemler ve standartlar etrafında çalışılmalıdır:

Ortak hedefler doğrultusunda çalışmak ve konsensüs oluşturmak Avrupa BT sektörünün önemli değerleri arasında yer almaktadır. GSM teknolojisi buna verilebilecek en somut örnektir.

Günümüzde pek çok BT alanında ya çok fazla standart ile karşılaşılmakta ya da tekelcilikten yakınılmaktadır. Buradaki en önemli tehlike açık standartlara dayanmayan özel oluşumların kullanıcılar açısından yegane çözümü oluşturması ve işletim sistemi üreticileri gibi Avrupa kökenli olmayan firmaların gelişmekte olan alanlara da sirayet etmeleridir.

Standart oluşturulması konusunda tek bir çözünden söz etmek kolay değildir. Vakaların kendi içinde değerlendirilmeleri gerekmektedir. Açık olan tek şey ise ortak menfaatler doğrultusunda endüstri, üniversite ve kamunun birarada çalışmasının gerekliliğidir.

Bugün aynı BT konusu üzerinde pek çok forum, çalışma grubu ve standart koyucu birbirlerinden bağımsız olarak çalışmakta ve ortaya standartlar yumağı çıkarmaktadırlar. Oluşturulacak konsensüs ile bu çalışmalar daha koordineli yapılmalı ve ortak menfaatler doğrultusuna çekilmelidir.

Kamu yatırımları yeniden yapılandırılmalı ve daha iyi kullanılmalıdır:

AB genelinde kamu harcamaları milli gelirin %15’ine tekabül etmektedir. Buna göre kamu kuruluşlarının BT servislerini adapte etmekle kalmayıp aynı zamanda yenilerin geliştirilebilmesi için de katkıda bulunmaları gerekmektedir. Avrupa kamu kuruşları pek çok BT alanında ilk olabilecek kritik kullanıcı kitlesini içermektedir. Bunu gerçekleştirmek için yeni kaynak yaratmak yerine mevcut kaynakların daha iyi yönlendirilmesi yeterli olabilecektir.

İnsan gücü ve kaynakların endüstri ve üniversiteler arasındaki değişiminin ve etkileşiminin desteklenmesi gerekmektedir:

Teknoloji transferi için en iyi yöntem insan transferidir. Son 10 yıl içinde bütün teknoloji araştırma çalışmalarında Avrupa genelinde endüstri ve üniversite işbirliğinde önemli adımlar atılmıştır. Başarı öyküleri sanayileri gelişmiş büyük Avrupa ülkelerinde olduğu gibi daha küçük ve gelişmekte olan ülkelerde de yaşanmaktadır. Endüstri üniversite işbirlikleri üniversitelerde kurulan ortak araştırma laboratuarları ile üst seviyeye çıkartılmaktadır.

Aynı derecede önemli olan bir başka husus da büyük ve küçük firmalar arasındaki işbirlikleridir. Özellikle KOBİ’ler yeni fikirleri daha kolay adapte edebildikleri için büyük firmaların KOBİ’ler ile bu bağlamda kazan-kazan ilişkisi içinde olmaları faydalı olmaktadır. Bunun en güzel örnekleri mikroelektronik ve iletişim alanlarında görülmektedir.

BT alanında risk alma kültürü geliştirilmelidir:

Avrupa’da girişimcilik ve risk alımı geliştirilmesi gereken hususlar arasındadır. Ancak ABD ile Avupa arasındaki en büyük farklılık araştırmacılardan ziyade finansal ve iş ortamların kaynaklanmaktadır. 1995-2000 yılları arasında ABD düşük faizler nedeniyle teknoloji alanına çok fazla sermaye çekmiştir.

Teknolojik gelişmelerin sürdürülebilir ekonomik değerler haline getirilebilmesi için Avrupa’da daha sağlam bir girişim kültürü yaratılmalıdır. Girişimciler arasında tecrübelerin paylaşımı, girişimci/yatırımcı ilişkilerinin geliştirilmesi, teknolojik yeteneklerin pazarlama ile birleştirilmesi için gereken çalışmalar ulusal ve topluluk bazında yapılmalıdır.

Türkiye, AB 6. Çerçeve Programı’na 260 Milyon Euro ile şu ana kadar bir AR-GE çalışması için tarihinin en yüksek fonunu ayırarak girmiştir. Siyasetin esiri olmak yerine enerjimizi daha pozitif yönlerde kullanmalıyız :)

© 2004 İlker Atalay

  • Diğer Makaleler




  • Home
         ICQ #: 7318385